Houtschippers op Noorwegen in 1647 en 1648

---

Uit vele publicaties blijkt het feit dat in de 17e eeuw vele schippers uit de Friese Zuidwesthoek, met Hindeloopen voorop, betrokken waren bij het houttransport uit Noorwegen. In 1647 en 1648 zijn de Nederlandse houtschepen voor de vaststelling van tolbetalingen opgemeten en gebrandmerkt, de in het Duits en Nederlands gestelde lijsten zijn bewaard gebleven¹. 398 schepen werden gemeten, van 397 werden ook de naam en woonplaats van de schipper genoteerd, enkele schippers wisselden van schip en staan zowel in de lijst van 1647 als van 1648. Van alle 397 schippers geven 241 man een woonplaats op in het huidige Friesland, waarvan:  Hindeloopen 139,  Workum 31, Koudum 18, Molkwerum 17, Warns 14,  Staveren 2, Harlingen 15, Terschelling 4 en 1 van de schippers gaf op: Dreijels (IJlst). 151 schippers gaven woonplaatsen in Noord Holland op, Zeeland en Groningen leverden elk één. Twee schippers gaven een woonplaats op in Duitsland, en één werd als inwoner van Tönsberg in  Noorwegen genoteerd. Beide vermeende Duitsers: Saling Liewes (Tjalling Lieuwes) en Tönnes Harmensen (Theunis Harmensz) spraken waarschijnlijk beter Hindeloopers dan Duits.

 Onderstaande lijst geeft de schippers weer van de in 1647 gemeten houtschepen die Koudum opgaven als woonplaats en de schippers uit Hindeloopen die waren verbonden met de Benckes familie.

 

¹) Tresoar, toegang 348 archieven elders. Inv. nr. 6018 Lijst van gemeten schepen, varende op Noorwegen, in de jaren 1647-1648. Transcriptie door T.E.A. Douwes. (Origineel: Riksarkivet Oslo).

---

 

Schipper	Woonplaats	Relatie tot Jacob B	Naam van het schip
Hattie Benckes	Coudom	Broer	Witte Eenhorn
Bencke Benckes	Hinlopen	Broer	Liewde
Jouke Binckes	Coudom	Broer	Grawe Falck
Simen Jtzes	Hinlopen	Zwager (vanaf 1652)	Rode Vos
Abbe Benckes	Coudom	Oom	Witte Postpaard
Hilcke Dowes	Coudom	Neef	Koning Dawid
Jtze Jacobs	Coudom	Neef	Hind
Rinwer Jacobs	Hinlopen	Neef	Oranieboom
Joltie Sackles	Coudom		Engelse Copman
Cornelis Jarichs	Coudom		Huusman
Allert Roos	Hinlopen		Rooss
Joltie Frouckes	Coudom		Junge Witte Falck
Jarich Aelats Roos (2x)	Hinlopen		Jonge Roos
Broer Jelles	Coudom		Meerman
Joltie Jolles	Coudom		Haap
Jolmer Dodes	Coudom		Sancte  Peter
Haijtie Liewes	Coudom		Koning Dauid
Jelle Simens	Coudom		Grawe Falck
Schelte Uleckes	Coudom		Alte Ham
Jan Siboltz	Coudom		Paredeiss
Ellert Piters	Coudom		Jonge Tobias
Sijtie Pieters	Coudom		Schaap hardde
Sirck Sipkes	Koudem		Backer